22 Ağustos’a Makyaj Geldi, Neler Değişti?

İnternet kullanımını düzenlemek ve interneti başta çocuklar olmak üzere hepimiz için daha güvenli bir mecra haline getirmek için pek çok önemli değişiklik getirecek olan meşhur “Güvenli İnternet” (ya da daha sık kullanılan adıyla “internet yasakları”) esaslarına BTK tarafından bazı (kozmetik) düzenlemeler yapıldı.

BTK’nın sitesinde yayınlanan yeni taslakta kimi değişiklikler yer alsa da, kamuoyunun temelde itiraz ettiği konuların çoğu varlığını korumayı sürdürüyor. Temmuz ayında İnternet Kurulu’nun konuyla ilgili paylaştığı önerileri inceleyen BTK, önerileri neredeyse bire bir olarak yeni taslağa dahil etti.

Yeni taslakta göze çarpan en büyük iki değişiklik artık 4 ayrı filtre yerine aile ve çocuk olmak üzere 2 filtre bulunması ve 22 Ağustos tarihinin 3 ay ertelenmesi. Filtre seçmek istemeyecek kullanıcıların durumları ve filtrelenecek ya da erişimi engellenecek sitelerin hangi kriterlere göre belirleneceği konularında ise hayatımızı değiştirecek bir yenilik göze çarpmıyor… Ama yeni taslak yeni soruları da gündeme getiriyor.

Öncelikle bunun henüz bir taslak olduğunun altını çizelim. BTK’nın sitesinde şu anda yayında olan taslak 14 Ağustos tarihine kadar kamuoyunu bilgilendirme amacıyla yayında kalacak. Bu sırada isteyenler konuyla ilgili görüşlerini BTK’ya iletebilecekler. BTK da bu görüşleri de değerlendirdikten sonra taslağa son halini verecek ve 22 Ağustos’ta ilk testler başlayacak.

3 ay sürecek testlerin ardından 22 Kasım’da da ev kullanıcılarına yönelik filtre uygulaması Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı’nda (AGİT) bulunan 56 ülke arasında internette filtre sistemi kullanan tek ülke Türkiye olacak. Tabi Bianet’in Danıştay’a yürütmenin durdurulması için yaptığı başvuru olumlu sonuçlanmazsa…

Yeni taslakta dikkat çeken önemli değişimler şunlar:

11 Kişilik Kurul

Filtrenin hangi siteleri kapsayacağına bir kurul karar verecek. 11 kişiden oluşan kurul sitelerin hangi kapsama gireceğine karar vermekle kalmayacaklar, konuyla ilgili talep ve şikayetleri de değerlendirecekler. Yani sorumlu olduğunuz site bir sebepten aile veya çocuk filtreleri kapsamından çıkartılmazsa bu kurula itiraz etmeniz gerekecek. Çok kısa zamanda binlerce başvuru ile karşı karşıya kalacağını tahmin ettiğim bu kurulun bu tarz bir iş yükünü nasıl kaldırabileceğini ise en büyük soru işaretlerinden biri.

Herkes İçin 2 Filtre

Daha önce 4 olan filtre sayısı aile ve çocuk olarak 2′ye indiriliyor. Fitle kullanmak için servis sağlayıcılara başvurmak gerekiyor, yani filtrelerin dışında kalmak isteyenlerin özel bir şey yapmasına gerek yok.

Çocuk profilinin içeriğinde hangi siteler olacağı şu anda açıklanmış değil.

Aile filtresinde ise 3 farklı seçenek daha bulunuyor. Bu seçeneklerde oyun, sohbet ve sosyal medya site ve uygulamalara erişim kısıtlanmış olacak. Fakat hangi oyun, sohbet ve sosyal medya sitelerinin filtrenin dışında kalacakları yine henüz belli değil.

Listeler Kapalı

Filtrelenecek olan sitelerin listesi kamuoyu tarafından erişilmeyecek şekilde sadece filtreleme işlemini gerçekleştirecek servis sağlayıcılarına iletilecek. Yani hangi sitelerin filtre içerisinde ya da dışarısında olduğunu görmek için herkese açık bir kaynak bulunmayacak. Taslakta servis sağlayıcıların bu listeleri paylaşmayacaklarına dair bir bilgiye yer vermemiş ama büyük ihtimalle yönetmeliğin son halinde bu önlem de alınacaktır.

Kamuoyunun tepkisi sonucunda BTK’nın kabul ettiği yeni önerilere göre hazırlanan bu taslakta bazı olumlu gelişmeler olsa da, başta da değindiğim gibi en temel itirazları kapsayacak değişiklikler ne yazık ki yok. Daha önce de söylediğimiz gibi interneti düzenleyecek uygulamalar gerekli ama bunların devlet eliyle dayatma olarak algılanacak şeklinde ortaya atılması her şeyden önce akıllara “sansür”ü getirmekten başka işe yaramıyor.

Keşke BTK interneti güvenli bir hale sokmak için internetin doğasına aykırı bir zorlamaya gitmekten vazgeçmiş olsa da, bu konuda sağlayacağı bağımsız araçlar ile kontrolü kullanıcılara verse… Ama bunun için her şeyden önce kullanıcıların bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gerekiyor ve ne yazık ki merkezi filtreleri kullanıma sokmak, toplumsal internet bilinci ve bilgisini yaygın bir şekilde oluşturmaktan çok daha kolay gibi görünüyor…

Taslak metnin tamamına bu linkten ulaşabilirsiniz.